Dnia 11 czerwca 2025 roku w Lubstynku i Złotowie odbyła się 105. rocznica Plebiscytu na Warmii, Mazurach i Powiślu. Celem uroczystości było przybliżenie znaczenia tego wydarzenia dla historii regionu oraz podkreślenie postawy mieszkańców, którzy mimo trudnych warunków walczyli o przynależność do odradzającej się Polski.
Uroczystość rozpoczęła się o godzinie 9.30 złożeniem kwiatów w Lubstynku pod obeliskiem upamiętniającym wydarzenia 1920 r. Następnie o godzinie 10.00 odbyła się Msza Św. w kościele pw. św. Barbary w Złotowie po której nastąpiło złożenie kwiatów przy pomniku w Złotowie. O godzinie 11:00 w Szkole Podstawowej im. Orła Białego w Złotowie pod hasłem „Bitwa, której Polska wygrać nie mogła” odbyła się uroczysta akademia patriotyczna upamiętniająca plebiscyt, który odbył się 11 lipca 1920 roku.
W swoim przemówieniu pani Dyrektor Justyna Kwiatkowska powitała zaproszonych gości oraz przypomniała kontekst historyczny plebiscytu.
Wśród zaproszonych gosci obecni byli na uroczystości pani Sylwia Chomicz z IPN w Gdańsku, dr Piotr Bojarski z Instytutu Północnego im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie, pan Dawid Kosek reprezentujący posła RP Roberta Gotarza, pan Jarosław Piechotka członek Zarządu Powiatu Iławskiego, pan Tomasz Ewertowski wójt Gminy Lubawa, pan Adam Roznerski zastępca wójta Gminy Lubawa, pani Agnieszka Miesikowska kierownik OPS Gminy Lubawa, ksiądz dziekan Marcin Staniszewski, ksiądz Andrzej Jankowski, ksiądz Michał Napierała, ksiądz Stanisław Guzowski, klsiądz Jerzy Hirsz, dyrektorzy szkół Gminy Lubawa - pani Hanna Ewertowska, pan Dariusz Liberacki, pan Sławomir Szczawiński, radni Gminy Lubawa: pan Jan Laskowski, pani Anna Guzowska, sołtys Nagszewa i Groszek pan Piotr Chyrzyński z radą sołecką, sołtysi Gminy Lubawa - pan Kazimierz Chyziński, pani Małgorzata Golder, pan Jan Licznerski, pani Jadwiga Kasprowicz, pani Danuta Mroczek kierownik biblioteki gmninnej, pani Agnieszka Wiśniewska - przewodnicząca Rady Rodziców, delegacje pocztów sztandarowych strażaków ochotników OSP oraz Szkoły Podstawowej im. Orła Białego w Złotowie, pani teresa Licznerska przewodnicząca Klubu Senior+ w Złotowie, pan Andrzej Sarnowski oraz pan Adam Kopiczyński z Towarzystwa Miłosników Ziemi Lubawskie, nauczyciele i wychowawcy z uczniami szkoły w Złotowie, rodzice uczniów oraz mieszkańcy Gminy Lubawa.
Część artystyczna została przygotowana przez uczniów klas VI, VII i VIII pod opieką pani Kamili Lewszy, pani Anny Zięby oraz ks. Proboszcza Andrzeja Jankowskiego. Przedstawienie łączyło elementy teatralne oraz występy wokalne uczniów. Zwieńczeniem był występ uczniów grupy przedszkolnej „Zerówki” pod kierunkiem pani Barbary Pielenc. Mapy regionu z 1920 roku i reprodukcje plakatów agitacyjnych z tamtego okresu przygotowała pani Anna Ikier. Całość stworzyła podniosłą, ale również refleksyjną atmosferę.
Po artystycznej odsłonie uroczystości wystąpił dr Piotr Bojarski, z Instytutu Północnego im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie, z prelekcją na temat: "Zapomiana rubież. Rocznicowe refleksje wokół plebiscytu na Warmii, Mazurach i Powiślu."
Akademia stanowiła nie tylko lekcję historii, ale także okazję do oddania hołdu wszystkim tym, którzy swoją postawą i odwagą pokazali, czym jest prawdziwe przywiązanie do ojczyzny. Było to ważne i poruszające wydarzenie, które skłoniło uczniów do refleksji nad historią własnego regionu i odpowiedzialnością za jej pielęgnowanie.
